Category: Greece

Empowering people – Δύναμη στους ανθρώπους

By , October 6, 2011

35 people from Europe and the Americas gathered in the outskirts of Athens in September to attend a Permaculture Design Course with the Australian Darren J. Doherty.

For sixteen days a brilliant permaculture teacher and designer took us step by step in a journey of understanding nature and its workings, of learning how we can design and manage our habitat in order to help regenerate nature, attain resilience, food and energy sufficiency and a true quality of life, working in harmony with nature’s cycles and not against them.

In a world bombarded with fragmented information and disorienting theories, Darren put order in the clutter by focusing systematically on the way of thinking that is permaculture. He showed us how the permaculture way of thinking is driven by its ethics: care of the earth, care of the people and return of surplus time, money and energy to achieve the first two ethics. And throughout the course he explained how this thinking shapes the principles and design methods of permaculture, to create a whole different way to see and interact with the world, ultimately a different way of life.

For all of us, who have taken some form or another of conventional education, I am sure that this course was like a breath of fresh air, not only thanks to the diverse teaching methods, the radiating positivism and wit of a laid-back teacher and experienced designer who walks the talk,not only thanks to the beautiful natural surrounding and the chance to taste communal life and have fun with like-minded people, but most importantly because we studied real and feasible grassroots solutions to the most severe problems we face.

Solutions is what we need, and informed action. We have wasted too much time in just pointing the finger at the bad guys, measuring the damage we have inflicted upon the planet and criticising our failing systems. In a country stricken by a deep environmental, financial and social crisis reflecting the global crisis (but à la qrecque…), 25 Greeks came in the course, many with maps of their big or small plots of land in their hands, aspiring to a more natural, sane and meaningful way of life. They came out with a permaculture design for their land worked out by themselves and with the collaboration of their fellow students and with Darren’s guidance. And, together with the international students of the course who also worked on their own designs, we all came out with a sense of empowerment and with the confidence that there are tools and methods within our reach, that can help us re-create our own future, and that of our children, living within our means in an abundant nature, working towards self-reliance and fostering resilient local economies.

Needless to say that the transformational experience of this course is just the beginning (or the continuation for some) of the journey. An exciting journey that passes through experiential learning, sharing, doing, and enjoying every step of the way.

Last but not least, my heartfelt thanks and my best wishes to all the fellow-travellers.


Photos taken by the Course participants

35 άνθρωποι από την ευρωπαϊκή και αμερικανική ήπειρο συγκεντρώθηκαν τον Σεπτέμβρη λίγο έξω από τη Αθήνα για να παρακολουθήσουν ένα Σεμινάριο Σχεδιασμού Περμακουλτούρας, με εισηγητή τον Αυστραλό Darren J. Doherty.

Για δεκαέξι μέρες αυτός ο εξαιρετικός δάσκαλος και σχεδιαστής μας οδήγησε βήμα-βήμα σε ένα ταξίδι κατανόησης της φύσης και των μηχανισμών της και μας δίδαξε το σχεδιασμό και τη διαχείρηση του φυσικού και ανθρωπογενούς περιβάλλοντος με στόχο την αναγέννηση της φύσης, τη διατροφική και ενεργειακή αυτάρκεια και μία ουσιαστική ποιότητα ζωής, σε αρμονία και όχι σε αντιπαλότητα με τους κύκλους της φύσης.

Σε έναν κόσμο που βομβαρδίζεται από αποσπασματικές πληροφορίες και αποπροσανατολιστικές θεωρίες, ο Darren έβαλε τάξη στη σύγχυση εστιάζοντας μεθοδικά στον τρόπο σκέψης που φέρνει η περμακουλτούρα. Μας έδειξε πώς ο τρόπος σκέψης της περμακουλτούρας διαμορφώνεται από το ηθικό της πλαίσιο: φροντίδα του πλανήτη, φροντίδα των ανθρώπων και χρήση του πλεονάζοντος χρόνου, χρήματος και ενέργειας για να πραγματωθούν οι δύο πρώτοι στόχοι. Και σε όλη τη διάρκεια του σεμιναρίου εξηγούσε πώς αυτός ο τρόπος σκέψης καθορίζει τις αρχές και τις μεθόδους σχεδιασμού της περμακουλτούρας, για να δημιουργήσει έναν διαφορετικό τρόπο θεώρησης και αλληλεπίδρασης με τον κόσμο, εν τέλει έναν άλλο τρόπο ζωής.

Για όλους εμάς, που έχουμε λάβει κάποιου είδους συμβατική εκπαίδευση, είμαι σίγουρη ότι αυτό το σεμινάριο ήταν μια πνοή καθαρού αέρα· όχι μόνο γιατί χρησιμοποιήθηκαν ποικίλες διδακτικές μέθοδοι ή χάρη στη θετική ενέργεια, την ευφυία και το χιούμορ ενός χαλαρού δασκάλου και έμπειρου σχεδιαστή που ζει και εφαρμόζει αυτά που διδάσκει, όχι μόνο εξαιτίας του όμορφου φυσικού περιβάλλοντος που μας φιλοξένησε και της ευκαιρίας που είχαμε να πάρουμε μια γεύση κοινοτικής ζωής και να περάσουμε καλά παρέα με ανθρώπους με κοινές ιδέες, αλλά κυρίως γιατί μελετήσαμε ρεαλιστικές και εφικτές λύσεις στα προβλήματα του καιρού μας, εφαρμόσιμες από εμάς τους απλούς ανθρώπους και όχι από οποιουδήποτε είδους ηγεσία.

Λύσεις χρειαζόμαστε και δράση (και όχι αντίδραση) που πηγάζει από τη γνώση. Σπαταλήσαμε πολύ χρόνο καταδεικνύοντας τους κακούς, καταμετρώντας τις καταστροφές που έχει υποστεί ο πλανήτης, κάνοντας κριτική στα αποτυχημένα μας συστήματα. Σε μια χώρα που ζει μια βαθιά περιβαλλοντική, οικονομική και κοινωνική κρίση, η οποία αντικατοπτρίζει την παγκόσμια κρίση, 25 Έλληνες ήρθαν στο σεμινάριο, πολλοί με τους χάρτες του μικρού ή μεγάλου τους κτήματος ανά χείρας, προσβλέποντας σε μια πιο φυσική, υγιή  και ουσιαστική ζωή. Και στο τέλος του σεμιναρίου είχαν έτοιμο έναν σχεδιασμό της γης τους σύμφωνα με τις αρχές και τις μεθόδους της περμακουλτούρας, το οποίο δούλεψαν οι ίδιοι, με τη συνεργασία των συμμαθητών τους και με τη βοήθεια του Darren. Και, μαζί με τους υπόλοιπους συμμετέχοντες από όλον τον κόσμο, φύγαμε ενδυναμωμένοι με την πεποίθηση ότι έχουμε πρόσβαση σε εργαλεία και μεθόδους να ξανασχεδιάσουμε το μέλλον μας και το μέλλον των παιδιών μας, και να ζήσουμε μια ζωή εντός των δυνατοτήτων μας σε ένα πλούσιο φυσικό περιβάλλον, στηριζόμενοι στις δικές μας δυνάμεις και χτίζοντας ακμαίες και ανθεκτικές τοπικές κοινωνίες.

Περιττό να πούμε ότι αυτή η εμπειρία ζωής είναι μόνο η αρχή του ταξιδιού (και για κάποιους, η συνέχεια). Ενός συναρπαστικού ταξιδιού που περνά από την βιωματική γνώση, τη δράση, το μοίρασμα και τη χαρά σε κάθε στροφή του δρόμου.

Για το τέλος, ένα ευχαριστώ από καρδιάς και τις καλύτερες ευχές μου στους φίλους και συνταξιδιώτες.

Αναγεννητική γεωργία και αναγεννητική οικονομία: προτάσεις για ένα διαφορετικό μέλλον

comments Comments Off on Αναγεννητική γεωργία και αναγεννητική οικονομία: προτάσεις για ένα διαφορετικό μέλλον
By , September 4, 2011

Σας προσκαλούμε σε δύο ανοιχτές ομιλίες που θα πραγματοποιηθούν στα πλαίσια της επίσκεψης του Αυστραλού σχεδιαστή περμακουλτούρας και αναγεννητικής γεωργίας Darren J. Doherty στην Ελλάδα, για το πρώτο πλήρες σεμινάριο περμακουλτούρας στην Αθήνα. Οι ομιλίες θα γίνουν στο βιολογικό αγρόκτημα Μάλι Βένι, στο Μαρκόπουλο Αττικής και είναι ανοιχτές και δωρεάν για το κοινό, με διαδοχική μετάφραση στα ελληνικά.

Κυριακή 11 Σεπτεμβρίου, 19.30: «Αναγεννητική Γεωργία: Χώμα, νερό και άνθρακας για κάθε αγρόκτημα»

Μια γενική εισαγωγή στη αναγεννητική γεωργία και κτηνοτροφία και σε μια σειρά από οικονομικά αποδοτικές τεχνολογίες και πρακτικές για την οικοδόμηση πιο ανθεκτικών γεωργικών συστημάτων. Απευθύνεται τόσο σε επαγγελματίες όσο και σε ερασιτέχνες παραγωγούς αλλά και σε όσους σχεδιάζουν να ασχοληθούν με τη γεωργία σε επαγγελματικό επίπεδο ή για προσωπική τους χρήση.
Η ομιλία θα διαρκέσει μία ώρα και θα ακολουθήσουν ερωτήσεις.

Κυριακή 18 Σεπτεμβρίου, 19.30: «Αναγεννητική γεωργία και αναγεννητική οικονομία: προτάσεις για ένα διαφορετικό μέλλον»

Αντί για τη σύγχρονη συμβατική γεωργία, μία πρόταση για μία όχι μόνο βιώσιμη αλλά αναγεννητική γεωργία, και για μια αναγεννητική οικονομία που φέρνει κοντά τον παραγωγό με τον καταναλωτή.
Η ομιλία θα διαρκέσει μία ώρα και θα ακολουθήσουν ερωτήσεις.

Darren J. Doherty

Ο Darren J. Doherty έχει εκτεταμένη εμπειρία σε όλο τον κόσμο στον σχεδιασμό, την ανάπτυξη και τη διαχείριση με το μοντέλο της Περμακουλτούρας. Σε όλη τη διάρκεια της καριέρας του ασχολήθηκε με την επανασχεδίαση μεγάλων γεωργικών εκτάσεων για την αύξηση της παραγωγικότητας τους, ένας σημαντικός γεωργικός τομέας που συχνά παραβλέπεται. Είναι πιστοποιημένος σχεδιαστής Ολοκληρωμένης Διαχείρισης Αγροκτήματος (Πανεπιστήμιο της Μελβούρνης), εγκεκριμένος Keyline ® Designer, Διαπιστευμένος Εκπαιδευτής Permaculture (APT ®) και Εγγεγραμμένος ως δάσκαλος στο «Ινστιτούτο Περμακουλτούρας» (αυτό το σύστημα καταχώρισης έπαυσε τον Μάρτιο του 2010).

Ο Darren έχει ασχοληθεί με το σχεδιασμό και την ανάπτυξη περισσότερων από 1400 έργα, σε 5 ηπείρους σε περισσότερες από 40 χώρες, για ιδιώτες, εταιρείες, κρατικούς και μη-κερδοσκοπικούς οργανισμούς.
Πραγματικά και ουσιαστικά «ενωτικός», ο Darren είναι ο δημιουργός μιας σειράς σεμιναρίων με θέμα το Keyline ® Design (σχεδιασμός και ανάπτυξη γεωργικής γης), της Ανθρακοδεσμευτικής Γεωργίας και Οικονομίας και της Αναγεννητικής Γεωργίας (RegenAG ®) σε όλη την Ευρώπη, τη Βόρεια Αμερική και Ωκεανία.
Για τη δουλειά του Darren Doherty και των συνεργατών του στην αναγεννητική γεωργία, δείτε την ιστοσελίδα Regenerative Agriculture.

Πώς θα έρθετε στο Μάλι Βένι

1η Οικογιορτή Μαραθώνα, 25 Απριλίου – Πρωτομαγιά 2011 … 1st Marathon Ecofestival, 25 April – 1 May 2011

comments Comments Off on 1η Οικογιορτή Μαραθώνα, 25 Απριλίου – Πρωτομαγιά 2011 … 1st Marathon Ecofestival, 25 April – 1 May 2011
By , April 19, 2011

Επισκεφθείτε μας σε μια γιορτή δημιουργικότητας και συνεργασίας, όπου θα προσπαθήσουμε να κάνουμε πράξη την αγάπη μας για το περιβάλλον, προτείνοντας εφικτές λύσεις και πρακτικές για τη λύση των προβλημάτων του σύγχρονου κόσμου.

Στα πλαίσια της Οικογιορτής θα γίνουν δύο μονοήμερα εισαγωγικά σεμινάρια Περμακουλτούρας την Παρασκευή και το Σάββατο 29 και 30 Απριλίου, από τις 9.30 το πρωί.

Περισσότερες πληροφορίες στην καταχώρηση της Ελευθεροτυπίας και λεπτομέρειες για το εβδομαδιαίο πρόγραμμα στην ιστοσελίδα της Οικογιορτής.

Σας περιμένουμε!


Come join us in a celebration of creativity and cooperation, where we will try to show our care for nature with action, suggesting feasible practices and solutions for the problems of the modern world.

On Friday and Saturday 29-30 April, there will be two introductory seminars on Permaculture, starting at 9.30 in the morning.

More info on the Marathon Ecofestival Website.

Looking forward to seeing you there!

Μπορούμε να φανταστούμε μια κοινωνία χωρίς χρήματα; – Can we envisage a society not based on money?

By , April 5, 2011

Μπορούμε να θυμηθούμε την εποχή που ο κόσμος αντάλλασσε αγαθά και υπηρεσίες σε καθημερινή βάση, καλύπτοντας έτσι μεγάλο ποσοστό των αναγκών του; Μπορούμε να θυμηθούμε την εποχή που σχεδόν όλοι οι κάτοικοι των αγροτικών περιοχών, αλλά ακόμα και στις πόλεις, καλλιεργούσαν τα λαχανικά τους στον κήπο τους; Μπορούμε ίσως να ξαναανακαλύψουμε ή ακόμα και να ξαναδημιουργήσουμε τη χαρά του μοιράσματος, της ανταλλαγής, χωρίς να μεσολαβούν χρήματα ή τουλάχιστον η έννοια του κέρδους;

Αυτό το Σαββατοκύριακο έχουμε δύο ευκαιρίες να τα αναλογιστούμε όλα αυτά. Χωρίς διάθεση να μπλέξουμε σε ουτοπίες αλλά με διάθεση να ψάξουμε πώς μπορούμε να ξαναφέρουμε στη ζωή μας τη συλλογική συνείδηση, τη συνεργασία, την ανθρωπιά.

Το Σάββατο 9 Απριλίου στις 20.30, ελάτε να δούμε την ταινία Living Without Money στο Tao’s Center. Η είσοδος είναι ελεύθερη.

Kαι την Κυριακή 10 Απριλίου η τοπική επιτροπή Πάρου της Ελληνικής Εταιρείας Περιβάλλοντος και Πολιτισμού διοργανώνει Γιορτή Ανταλλαγής Σπόρων Τοπικών Ποικιλιών στο Αγροκήπιο στην Παροικιά. Οι πόρτες θα είναι ανοιχτές από τις 10.30 το πρωί και στο πρόγραμμα περιλαμβάνεται και φαγητό, ποτό και μουσική.

Είστε όλοι προσκεκλημένοι.


Can we remember the time when people used to exchange goods and services covering a large proportion of their needs like this? Can we remember the times when people, in rural places like Paros, but even in the cities, used to grow their own vegetables in their back yard? Could we rediscover or even reinvent the joy of sharing, exchanging, without the need for money or, at least, without the notion of profit involved?

This weekend we have two good opportunities to contemplate all this. There is no intention to search for a utopia but to search for ways to bring back to our lives the spirit of collaboration and community, and a bit more humanity in our daily life.

On Saturday 9 April, at 20.30, come to Tao’s Center to watch the movie Living Without Money. Free entrance.

And on Sunday 10 April, the local committee of the Hellenic Society of Environment and Culture will welcome you to the Agrogarden of Parikia for a Festival of Local Seeds Exchange. The doors will open at 10.30 in the morning and the event will also have food, drinks and music.

You are all welcome.

Dream House

By , March 24, 2011

Φυσική Δόμηση και Βιοκλιματική Αρχιτεκτονική

Το Tao’s Center και η ομάδα Cob σας προσκαλούν σε μία ανοιχτή ομιλία με θέμα τη Φυσική Δόμηση και τη Βιοκλιματική Αρχιτεκτονική το Σάββατο, 16 Απριλίου 2011, στις 7:30 το απόγευμα, στο Tao’s Center, στην Πάρο. Η ομιλία θα μας προετοιμάσει για το τριήμερο εργαστήρι που θα γίνει στο Tao’s στα μέσα Ιουνίου. Η ομιλία θα γίνει στα ελληνικά με ταυτόχρονη μετάφραση στα αγγλικά. Είσοδος ελεύθερη.

Natural Building and Bioclimatic Architecture

Tao’s Center and the Cob team are pleased to invite you to an open talk on Natural Building and Bioclimatic Architecture on Saturday 16 April 2011, at 19.30 in Tao’s Center, Paros, Greece. The talk will prepare us for the 3-day workshop coming up in Tao’s in mid-June. The talk will be in Greek with simultaneous translation in English. Free entrance.

East Timor 2008

East Timor 2008 - Ανατολικό Τιμόρ 2008

Μερικές φορές δεν συνειδητοποιείς ότι θέλεις ή χρειάζεσαι κάτι παρά μόνον αφού μάθεις πως υπάρχει. Πρωτοάκουσα για τη φυσική δόμηση όταν άρχισα να ασχολούμαι με την περμακουλτούρα στην Ασία και μετά στην Αυστραλία. Το χτίσιμο σπιτιών με φυσικά υλικά δεν είναι καμιά νέα ιδέα, αλλά εγώ την είχα συνδέσει με τον “υποανάπτυκτο” κόσμο και τις φτωχές κοινωνίες, όπου η “πρόοδος” δεν έχει φτάσει ακόμα κι όπου η ανάγκη και η ανέχεια υπαγορεύουν τα υλικά και τις μεθόδους κατασκευής ενός σπιτιού.

Το σπίτι στον Νέσσωνα -The House in Nesson

Αλλά, παρ’ όλο που τα παραπάνω ισχύουν ως έναν βαθμό, μόνο όταν συνειδητοποίησα το εύρος και το βάθος της επίδρασης που έχει η σύγχρονη δόμηση στην ανθρώπινη υγεία και στο περιβάλλον, σκέφτηκα ότι η οικολογική δόμηση είναι μάλλον η μόνη μας επιλογή. Και μετά, όταν είδα σε φωτογραφίες το σπιτάκι στον Νέσσωνα, φτιαγμένο από την ελληνική ομάδα Cob, κατάλαβα πώς περίπου θα είναι το σπίτι των ονείρων μου.

Τα κτίρια κάθε είδους, χτισμένα με τις σύγχρονες μεθόδους, είναι υπεύθυνα για το 40% της κατανάλωσης ορυκτών καυσίμων και παραγωγής διοξειδίου του άνθρακα τόσο στην Ευρώπη όσο και στη Βόρεια Αμερική. Αυτή η τεράστια επιβάρυνση οφείλεται στην εξόρυξη, παραγωγή και μεταφορά των δομικών υλικών (τσιμέντο, μπετόν, μέταλλα, κ.α.), στην ίδια την κατασκευή, στη συντήρηση και την εξασφάλιση μίας άνετης διαβίωσης μέσα στα κτίρια αυτά, όσο και στην τελική τους αποικοδόμηση και διάθεση των απορριμάτων που δημιουργούνται. Το τσιμέντο και το μπετόν, δύο από τα πιο σημαντικά και πολυχρησιμοποιούμενα δομικά υλικά, πέρα από τα γνωστά πλεονεκτήματά τους ως υλικά κατασκευής, απαιτούν τεράστιες ποσότητες πρώτων υλών και ενέργειας για να παραχθούν και να μεταφερθούν, αλλά και αυτή η παραγωγή και μεταφορά τους είναι εξαιρετικά ρυπογόνες. Τα σύγχρονα κτίρια είναι ενεργοβόρα και ρυπογόνα καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής τους. Σε ένα σημαντικό μέρος του “πρώτου” κόσμου, απαιτούνται μεγάλα ποσά ορυκτών καυσίμων έτσι ώστε τα κτίρια αυτά να ζεσταθούν το χειμώνα και να δροσιστούν το καλοκαίρι, και να εξασφαλίσουν έτσι το επίπεδο άνετης διαβίωσης που είναι επιθυμητό στις μέρες μας. Τα δομικά υλικά που χρησιμοποιούνται σήμερα είναι συχνά τοξικά και επικίνδυνα για την ανθρώπινη υγεία (θυμηθείτε τον αμίαντο, τον οποίο δεν έχουμε ξεφορτωθεί εντελώς ακόμα στην Ελλάδα, αλλά και αλλού). Και, τελικά, όταν ένα κτίριο τελειώσει τον κύκλο της ζωής του και πρέπει να κατεδαφιστεί, δημιουργεί έναν μεγάλο όγκο απορριμάτων, δύσκολο έως αδύνατο να ανακυκλωθούν, γεμίζοντας χωματερές και μολύνοντας το περιβάλλον.

Twin Towers, Kuala LumpurΣε ένα ευρύτερο πλαίσιο, η εκβιομηχάνιση και η αστικοποίηση, στον εικοστό αιώνα ιδιαίτερα, απομάκρυναν την αρχιτεκτονική από τις πραγματικές ανθρώπινες ανάγκες. Η τέχνη του χτισίματος έγινε ομοιόμορφη, κοινότοπη, αποστασιοποιήθηκε από την ανθρώπινη ιστορία και τις ανθρώπινες ιστορίες, ή, στο άλλο άκρο, έγινε η αρχιτεκτονική του αρχιτέκτονα και όχι των ανθρώπων που υπηρετεί, έργο ενός ατόμου σε έναν ατομικιστικό κόσμο.

Όμως υπάρχουν κι άλλες προσεγγίσεις στο σχεδιασμό και την κατασκευή οικοδομημάτων, με λιγότερες απαιτήσεις σε ενέργεια, με πιο ελαφρύ ενεργειακό αποτύπωμα και φιλικότερες στην ανθρώπινη φύση. Μία τέτοια προσέγγιση είναι η φυσική δόμηση.

Η φυσική δόμηση είναι ένα σύστημα δόμησης που χρησιμοποιεί φυσικά δομικά υλικά, όσο το δυνατό λιγότερο επεξεργασμένα, συνήθως από ανανεώσιμες πηγές ή από πηγές που βρίσκονται σε πραγματική αφθονία στη φύση, κοντά στον τόπο κατασκευής, και προτιμά απλά εργαλεία και τεχνικές. Στόχος της είναι να φτιάξει υγιή, βιώσιμα, ενεργειακά αποδοτικά ενδιαιτήματα, οργανικά ενταγμένα στο φυσικό περιβάλλον. Χρησιμοποιείται για χιλιάδες χρόνια σε ολόκληρο τον κόσμο, και διαμορφώνεται σε σχέση με την οικολογία, τη γεωλογία και τις κλιματικές συνθήκες ενός τόπου, πάντα σε συνέργεια με τις αρχές της βιοκλιματικής αρχιτεκτονικής. Υλικά που χρησιμοποιούνται συνήθως είναι η πέτρα, το χώμα, ο πηλός, η άμμος, το άχυρο, το ξύλο, συνδυασμένα με διάφορους τρόπους και αναλογίες και δίνοντας διάφορα αποτελέσματα ανάλογα με τα χαρακτηριστικά των μειγμάτων. Οι τεχνικές που χρησιμοποιούνται σήμερα αντλούν σε μεγάλο βαθμό από τις παραδοσιακές τεχνικές, αλλά δεν παραβλέπουν και τη σύγχρονη γνώση και τεχνολογία.

Παρ’ όλο που ο όρος φυσική δόμηση είναι σχετικά πρόσφατος, η προσέγγιση που προτείνει δεν είναι καθόλου άγνωστη στην παραδοσιακή Κυκλαδική αρχιτεκτονική. Πριν τον ερχομό και την ευρεία χρήση του οπλισμένου σκυροδέματος, πέτρα, χώμα, άμμος, φύκια ήταν μερικά από τα υλικά που χρησιμοποιούνταν για την κατασκευή σπιτιών, που έδεναν αρμονικά με το τοπίο, “σαν να φύτρωναν από τη γη”. (Το πανταχού παρόν λευκό χρώμα των Κυκλαδίτικων σπιτιών σήμερα επιβλήθηκε από τη δικτατορία του Μεταξά.) Τα σπίτια σχεδιάζονταν σύμφωνα με την ηλιακή τροχιά, την κατεύθυνση των ανέμων, τη γεωλογία του τόπου, που ήταν άλλωστε αποφασιστικοί παράγοντες και για τη χωροταξία των οικισμών.

Shibam, Yemen

Shibam, Yemen - Σίμπαμ, Υεμένη

Τα σπίτια φτιαγμένα από φυσικά υλικά είναι πιο φθηνά, απαιτούν λιγότερη ενέργεια και πόρους για την κατασκευή τους, και μπορεί κανείς να τα χτίσει μόνος του, μαζί με την οικογένειά του και τους φίλους του, εφόσον βέβαια αποκτήσει την απαραίτητη γνώση και εμπειρία (αρκετά γρήγορα). Όχι μόνο δεν είναι ενεργοβόρα και ανθυγιεινά αλλά είναι όμορφα και ευχάριστα. Επίσης, μπορούν να γίνουν ανθεκτικά σε δυσμενείς καιρικές συνθήκες και ακραία φυσικά φαινόμενα. Από τα αιωνόβια επταόροφα κτίρια της Υεμένης, φτιαγμένα με τούβλα από λάσπη που στεγνώνουν στον ήλιο μέχρι τα αιωνόβια αγγλικά αρχοντικά του Ντέβον και τις παραδοσιακές κατοικιές στην παριανή ενδοχώρα, η ανθρώπινη εφευρετικότητα έχει αποδείξει ότι είναι εφικτό να φτιάξει κανείς ανθρώπινους οικισμούς που αντέχουν στον χρόνο, δεν επιβαρύνουν το περιβάλλον και συντελούν σε μία πραγματική ποιότητα ζωής.


Sometimes in life you don’t realize you need or even want something just because you do not know it exists. I first heard about natural building when I started my permaculture studies in Asia and then, more extensively in Australia. I had already seen and stayed in houses constructed with natural materials in many corners of the world, but I somehow connected them with “underdeveloped” or poor societies, where “progress” has not shown its face yet, where necessity or scarcity rather than choice dictates the materials and methods used to build a house…

Το σπίτι στον Νέσσωνα - The House in Nesson

And, although the above may be true, only when I understood the deep and wide impact of modern building on human health and on the health of the entire planet, did I realize that ecological building may be the only choice we really have. And then, when I saw the little house of Nesson, made by the Greek Cob team, I knew that my dream house is a house like that.

Buildings represent about 40% of fossil energy consumption and carbon production both in the EU and the US. This enormous impact has to do with production and transportation of building materials, with construction, maintenance, with living and working in buildings in a comfortable manner and last, but not least, with their disposal.

Cement and concrete, which are key construction elements, require huge amounts of raw materials and energy to produce and to transport, and their production and transportation are extremely pollutant, too. Modern conventional buildings are energy intensive and pollutant throughout their lives. In a substantial part of the rich world, they need big amounts of fossil fuels to be heated in winter and cooled down in summer in order to provide a comfortable living standard as perceived today. Building materials can be toxic and dangerous to human health. And, finally, when buildings have finished their life cycle, they produce large amounts of waste, which can be toxic as well.

In a broader perspective, industrialization and urbanization in the twentieth century have alienated architecture from the true human needs making it uniform, common, detached from human history and human stories, uninspiring and unfriendly, or making it an architecture of the architects rather than of the people, a work of a detached individual in an individualist world.

There are, though, other approaches to building design and implementation, much less energy intensive, with lighter carbon footprint and friendlier to human nature. One of them is natural building.

Natural building is a construction system using minimally processed natural materials, mostly from renewable or abundant resources found locally, with simple tools and techniques. Its aim is to build healthy, sustainable, energy efficient human habitats, organically integrated into nature. It has been used for thousands of years all over the world, depending on local ecology, geology and climate and in synergy with bioclimatic architecture. Common materials utilised are stone, earth, sand, straw, wood, bamboo, mixed in different combinations and ratios, resulting in varied features. More often than not, the techniques used today blend traditional and modern knowledge and technology.

Cob Workshop - Εργαστήρι Φυσικής Δόμησης

Although natural building is a relatively recent term, this construction approach is not at all foreign to traditional Cycladic architecture. Before the advent of concrete, stone, earth, sand, seaweed, straw and other natural materials found locally were used to build homes, that blended perfectly with the landscape, “as if sprouting from the earth”. (The now ubiquitous white colour on buildings was enforced by Metaxa’s dictatorship before the II World War.) Houses were designed and positioned according to sun track, direction of winds, geology, which were also the key factors to the design and planning of settlements and villages.

Natural homes are cheaper, require less energy and resources to construct, you can build them yourself once you acquire the skills (rather quickly) according to your taste and preferences, and invite your friends and family to come along and help you. They are energy efficient, healthy and pleasant to live in and they are beautiful! They can also be really strong and resistant to rough weather conditions or other natural hardships. From the centuries old Yemenite 7-storey buildings made from sun-dried mud bricks to the centuries old British cob mansions to the traditional “katikies” in Paros hinterland, human ingenuity has proved that it is feasible to build sustainable human settlements with low environmental impact and true quality of life.

Permaculture in Greece is powered by WordPress

Panorama Theme by Themocracy